Wiek XVIII

Rodzina Lubomirskich kontynuowała swoje dzieło w czasie wielkiej przebudowy stolicy w XVIII wieku, za czasów saskich oraz w czasie oświeconych rządów króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, również spokrewnionego z rodziną Lubomirskich. Przykład organizacji ścisłego centrum stolicy stanowi przebudowa pałacu „Pod Blachą”, zlecona z początkiem XVIII wieku przez Jerzego Dominika Lubomirskiego. Pałac, który nabrał klasycystycznych kształtów, położony po południowej stronie Zamku Królewskiego, w 1777 r. zakupił sam król, umieszczając tam z czasem bibliotekę.

Poprzednim właścicielem tego sławnego budynku był książę Jerzy Marcin Lubomirski, zasłużony szczególnie dla polskiego teatru. Wspierał tę dziedzinę kultury chętnie, finansując działania reżysera Wojciecha Bogusławskiego. Finansował wystawianie sztuk rodzimych oraz europejskich, organizował liczne koncerty, bale, spotkania. Urządzane przez niego uroczystości były miejscem spotkań artystów oraz arystokracji z całej Europy, zaś w pamięci mieszkańców stolicy zapisał się jako organizator publicznych przyjęć połączonych z pokazami fajerwerków – Fokshali.

Józef Stadnicki herbu Szreniawa z Krzyżem – burgrabia zamku krakowskiego, od 1764 właściciel zamku w Rzemieniu i dóbr miejscowych z miastem Rzochowem.

7 XI 1764 na zamku w Rzemieniu Józef Stadnicki podpisał dokument, którym skasował wykonanie kary śmierci na wdowie po mieszczaninie rzochowskim Krzysztofie Walczyku. Zamiast najwyższego wymiaru kary za dzieciobójstwo dziedzic i zwierzchnik miejscowej władzy wyznaczył karę siedmiuset rózg, którą należało wykonać przez trzy kolejne piątki, po czym Zofię Walczykową wygnano z Rzochowa.

Źródło:
Dekret sądu wójtowskiego w Rzochowie w sprawie o dzieciobójstwo przeciwko Zofii Walczyk, podpisany przez burgrabię zamku krakowskiego Józefa Stadnickiego – właściciela miasta Rzochowa i zamku Rzemień. 7 listopada 1764 r. na zamku rzemieńskim. Oryg. nieznany. Wpis do księgi wójtowskiej miasta Rzochowa, przechowywany w Muzeum Regionalnym w Mielcu, k. 471.

W 1772 roku nastąpił pierwszy rozbiór Polski.

Ziemia z czterema miastami – Przecławiem, Mielcem, Rzochowem i Radomyślem – przez 146 lat, do 1918 roku, znajdowała się w zaborze austriackim.

Po Stadnickich h. Szreniawa zamek Rzemień objęli Reyowie h. Oksza – rodzina zasiedziała od XVII w. w pobliskim Przecławiu. Na przełomie wieków XVIII/XIX ich dobra i najstarsze zamki leżały po obu stronach Wisłoki. Działo się to za Kajetana Reya -pierwszego hrabiego w tej rodzinie (1806).

 

Czytaj więcej:

WIEK: XIV  |  XIV/XV  |  XV/XVI  |  XVI  |  XVI-XVII  |  XVII-XVIII  |   XVIII  |  XIX  |  XX  |  XXI

 

Opracowanie merytoryczne rysu historycznego: Edward Michocki.
Zamek Książęcy Rzemień – historia: pobierz plik pdf